Ankara Çankaya’da Histeroskopi Nedir ve Neden Yapılır?
Histeroskopi, ucunda yüksek çözünürlüklü mikro kamera ve ışık kaynağı bulunan ince bir tüp (histeroskop) yardımıyla vajinal yoldan rahmin içine girilerek, rahim iç duvarının (endometrium) detaylı bir şekilde incelenmesi işlemidir. Anormal kanamaların nedenini saptamak, kısırlık araştırması yapmak, miyom veya polipleri ameliyatsız tespit edip tedavi etmek amacıyla güvenle yapılır.
Prof. Dr. Burcu Kısa yönetimindeki Ankara Çankaya kliniğimizde; rahim içi hastalıkların teşhis ve tedavisini, karnınızda hiçbir kesi açmadan (dikişsiz) gerçekleştirdiğimiz histeroskopi yöntemiyle planlıyoruz. Kadın üreme sağlığının merkezinde yer alan rahim dokusu, gebeliğin tutunduğu ve adet döngüsünün yönetildiği hassas bir organdır. Körlemesine yapılan eski tip tanı yöntemleri yerine, sorunu “doğrudan görerek” çözmemizi sağlayan histeroskopi, doğurganlığınızı ve yaşam kalitenizi koruyan altın standart bir medikal yaklaşımdır.
Histeroskopi ile Rahim İçinde Hangi Sorunlar Görülebilir?
Histeroskopi ile rahim içinde; kanamaya yol açan etli parçalar olan polipler, rahim boşluğuna doğru büyüyen (submüköz) miyomlar, kürtaj veya enfeksiyon sonrası oluşan rahim içi yapışıklıklar (sineşi/Asherman Sendromu), doğuştan gelen anatomik şekil bozuklukları, rahim zarı (endometrium) kalınlaşmaları ve kanser şüphesi taşıyan hücre değişiklikleri doğrudan ve net bir şekilde görülebilir.
Ankara Çankaya’da Histeroskopi Gereksinimi Nasıl Değerlendirilir?
Ankara Çankaya kliniğimizde histeroskopi gereksinimi; hastanın düzensiz kanama veya infertilite (kısırlık) öyküsünün dinlenmesi ve ardından yapılan yüksek çözünürlüklü jinekolojik ultrasonografi sonuçlarının incelenmesiyle değerlendirilir. Ultrason ekranında rahim zarında şüpheli bir kitle, kalınlaşma veya embriyonun tutunmasını engelleyecek bir şekil bozukluğu saptandığında, kesin teşhis ve tedavi için histeroskopi planlanır.
Tanısal Histeroskopi ile Operatif Histeroskopi Arasındaki Fark Nedir?
Tanısal ve operatif histeroskopi arasındaki fark; amacın sadece “izlemek” mi yoksa “tedavi etmek” mi olduğudur. Tanısal (ofis) histeroskopi, rahim içindeki sorunları kamerayla izleyip teşhis koymak veya biyopsi almak için yapılır. Operatif histeroskopi ise saptanan miyom, polip veya perdelerin (septum) aynı seansta özel tıbbi aletlerle kesilerek çıkarılması işlemidir.
| Özellik | Tanısal (Ofis) Histeroskopi | Operatif Histeroskopi |
|---|---|---|
| Amacı | Sadece teşhis koymak ve biyopsi almak. | Saptanan lezyonu (miyom, polip) kesip çıkarmak. |
| Anestezi İhtiyacı | Genellikle gerekmez veya hafif lokal uygulanır. | Hafif genel anestezi (sedasyon) gereklidir. |
| İşlem Süresi | Ortalama 10 – 15 dakika. | Ortalama 30 – 45 dakika. |
| Uygulama Alanı | Muayenehane (Klinik) şartları. | Tam donanımlı ameliyathane. |
Ofis Histeroskopisi Nedir ve Kimler İçin Uygundur?
Ofis histeroskopisi; ameliyathane şartları gerektirmeden, muayenehane (ofis) ortamında, çok daha ince çaplı kameralarla anesteziye gerek duyulmadan yapılan pratik rahim içi incelemedir. Ağrı eşiği normal olan, hafif şüpheli ultrason bulguları saptanan, anestezi almak istemeyen ve kısırlık (infertilite) nedenleri araştırılan kadınlar için hızlı teşhis imkanı sunan uygun bir yöntemdir.
Düzensiz veya Yoğun Adet Kanamalarında Histeroskopinin Yeri Nedir?
Düzensiz kanamalarda histeroskopinin yeri; kanamanın asıl kaynağını körlemesine değil, doğrudan gözlemleyerek bulmamızı sağlayan “altın standart” bir teşhis aracı olmasıdır. Eski dönemlerdeki gibi rahim içini tamamen kazımak (kürtaj) yerine, kamerayla girilerek kanamaya neden olan odak noktası (örneğin ufak bir polip) saptanır ve sadece o bölge tedavi edilir.
Rahim İçi Polipler Histeroskopi ile Nasıl Alınır?
Rahim içi polipler; histeroskopi kamerasının içinden rahim boşluğuna ilerletilen mikro-makaslar veya elektrik enerjisiyle çalışan ince kesici aletler (rezektoskop) kullanılarak doğrudan kökünden kesilir ve rahim dışına alınır. Bu yöntem sayesinde polibin tamamı kalıntı bırakmadan temizlenir, kanama şikayetleri giderilir ve alınan parça güvenle patolojik incelemeye gönderilir.
Hangi Miyomlar Histeroskopi ile Tedavi Edilebilir?
Histeroskopi ile tedavi edilebilen miyomlar; rahmin kas tabakasından tamamen rahim iç boşluğuna (endometrial kaviteye) doğru büyümüş olan ve tıpta “submüköz miyom” olarak adlandırılan miyom türleridir. Rahmin dış yüzeyine doğru büyüyen veya kasın çok derinlerinde kalan miyomlar histeroskopi kamerasıyla içeriden ulaşılamayacağı için laparoskopik (kapalı) yöntemlerle alınmalıdır.
Rahim İçi Yapışıklıklarda Histeroskopi Nasıl Kullanılır?
Rahim içi yapışıklıklarda (Asherman Sendromu) histeroskopi; rahim duvarlarının birbirine yapıştığı alanları tespit etmek ve bu bantları (sineşileri) mikro-makaslarla dikkatlice keserek rahim boşluğunu eski sağlıklı hacmine kavuşturmak için kullanılır. İşlem sonrasında rahmin yeniden yapışmasını engellemek amacıyla içeriye özel bariyer jeller veya balon (spiral) uygulamaları yapılabilir.
Tıbbi Kılavuzlar Işığında Histeroskopik Cerrahi
“Avrupa Jinekolojik Endoskopi Derneği (ESGE) ve Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Birliği (ACOG) bilimsel raporlarına göre; anormal uterin kanamaların teşhisinde ve submüköz miyomlar ile endometriyal poliplerin minimal invaziv (kesisiz) tedavisinde histeroskopi ‘altın standart’ yöntem olarak kabul edilmektedir. Körlemesine yapılan kürtaj (dilatasyon ve küretaj) işlemlerine kıyasla histeroskopi, rahim içi doku hasarını en aza indirerek üreme potansiyelini (doğurganlığı) yüksek oranda korur.”
Rahim İçi Perde Şüphesinde Histeroskopi Ne Zaman Değerlendirilir?
Rahim içi perde (septum) şüphesinde histeroskopi; hastanın tekrarlayan düşük öyküsü bulunuyorsa, erken doğum yapmışsa veya tüp bebek tedavisinde sağlıklı embriyoların tutunması başarısız oluyorsa vakit kaybedilmeden değerlendirilir. Histeroskopi ile rahim boşluğunu ikiye bölen bu perde kesilerek rahmin taşıma kapasitesi artırılır ve gebelik için sağlıklı bir alan yaratılır.
Gebelik Oluşmaması Durumunda Histeroskopi Gerekir mi?
Gebelik oluşmaması (infertilite) durumunda; ultrasonda veya rahim filminde (HSG) polip, miyom veya şekil bozukluğu gibi şüpheli bir bulgu saptanmışsa histeroskopi kesinlikle gerekir. Ayrıca tekrarlayan tüp bebek başarısızlıklarında (embriyo tutunamıyorsa), gizli sorunları bulmak ve rahim zarını hafifçe “çizerek” embriyonun tutunma şansını artırmak için histeroskopi planlanmaktadır.
Tekrarlayan Düşüklerde Histeroskopi Hangi Durumlarda Gündeme Gelir?
Tekrarlayan düşüklerde histeroskopi; bebeğin yerleşip büyümesini engelleyen doğuştan anatomik bozukluklar (çift rahim, T şeklinde rahim), rahim içi perdeler (septum) veya önceki kürtajlara bağlı gelişen rahim içi yapışıklıklar tespit edildiğinde gündeme gelir. Bu yapısal engellerin cerrahi olarak ortadan kaldırılması, bir sonraki gebeliğin sağlıkla miadına ulaşması için kritiktir.
İpi Görünmeyen Spiral Histeroskopi ile Çıkarılabilir mi?
İpi görünmeyen spiral; ipi kopmuş, rahim boşluğuna kaçmış veya rahim duvarına gömülerek yapışmış olan spiraller (RİA), histeroskopi yöntemiyle oldukça kolay ve güvenle çıkarılabilir. Histeroskop kamerasıyla spiralin rahim içindeki tam konumu belirlenir ve özel tutucu aletler yardımıyla rahim dokusuna zarar vermeden nazikçe dışarı çekilir.
Histeroskopi Öncesinde Hangi Muayene ve Tetkikler Yapılır?
Histeroskopi öncesinde; rahim ağzında aktif bir enfeksiyon olmadığından emin olmak için pelvik muayene ve smear kontrolü yapılır. Hastalığın sınırlarını görmek için detaylı ultrasonografi uygulanır. İşlem anestezi altında (operatif) yapılacaksa, hastanın genel anesteziye uygunluğunu teyit etmek amacıyla tam kan sayımı, pıhtılaşma testleri ve EKG istenir.
Histeroskopi Adet Döngüsünün Hangi Döneminde Yapılır?
Histeroskopi işlemi genellikle; adet kanamasının tamamen bittiği günleri takip eden ilk bir hafta içinde (adet döngüsünün yaklaşık 7. ile 12. günleri arası) yapılır. Bu dönemde rahim zarı (endometrium) oldukça incedir; böylece rahim içindeki polipler, miyomlar veya yapışıklıklar kamera ile çok daha net, hatasız bir şekilde görülür.
Histeroskopi Öncesinde Aç Kalmak Gerekir mi?
Histeroskopi öncesinde açlık durumu; uygulanacak anestezi tipine göre değişir. İşlem klinik (ofis) şartlarında anestezi olmadan veya çok hafif lokal anesteziyle yapılacaksa aç kalmaya gerek yoktur. Ancak operatif histeroskopi planlanmış ve genel anestezi (sedasyon) uygulanacaksa, işlemden en az 6 ila 8 saat önce tüm yeme ve içme kesilmelidir.
Histeroskopi Nasıl Yapılır ve İşlem Sırasında Kesi Açılır mı?
Histeroskopi işlemi; doğal bir kanal olan vajina ve rahim ağzından, milimetrik ince kameralı tüplerle doğrudan rahmin içine girilerek yapılır. Karında veya vajinada hiçbir cerrahi kesi açılmaz ve dikiş atılmaz. Görüntüyü netleştirmek için rahim içine özel bir fizyolojik serum verilerek duvarlar genişletilir ve işlem tamamen içeriden gerçekleştirilir.
Histeroskopide Anestezi Gerekir mi?
Histeroskopide anestezi ihtiyacı; işlemin boyutuna göre hekim ve hasta ile birlikte kararlaştırılır. Sadece rahim içini gözlemlemek amaçlı tanısal (ofis) işlemlerde genellikle anestezi gerekmez. Ancak polip kesilmesi, miyom çıkarılması veya yapışıklık açılması gibi operatif histeroskopi işlemlerinde, hastanın ağrı duymaması için hafif genel anestezi (sedasyon) uygulanması standarttır.
Histeroskopi Ne Kadar Sürer ve Aynı Gün Eve Dönülebilir mi?
Histeroskopi işleminin süresi; sadece tanısal gözlem vakalarında ortalama 10-15 dakika, polip veya septum kesilmesi gibi operatif vakalarda ise 30 ila 45 dakika civarındadır. İşlem son derece konforlu ve günübirlik (ayaktan) olduğu için, hastalarımız uyanma odasında 1-2 saat dinlendirildikten sonra aynı gün güvenle evlerine dönebilirler.
Histeroskopinin Olası Riskleri Nelerdir?
Histeroskopinin olası riskleri; oldukça düşük oranda seyreden yara yeri enfeksiyonu, rahim ağzında hafif zedelenmeler veya işlemi kolaylaştırmak için içeri verilen sıvıların kana geçmesi (sıvı yüklenmesi) sendromudur. Çok nadir durumlarda işlem sırasında rahim duvarının delinmesi (perforasyon) riski bulunsa da, Prof. Dr. Burcu Kısa’nın tecrübesiyle bu riskler minimum düzeydedir.
Histeroskopi Sonrası Kanama ve Kramp Nasıl Değerlendirilir?
Histeroskopi sonrası kanama ve kramp; işlem sırasında rahim ağzının aletlerin geçişi için hafifçe genişletilmesine ve içeride kesilerek çıkarılan dokuya bağlı, tamamen doğal bir fizyolojik tepki olarak değerlendirilir. İşlemden sonraki birkaç gün adet sancısına benzer kramplar ve lekelenme tarzı pembemsi kanamalar görülmesi beklenen, tıbben normal bir süreçtir.
Histeroskopi Sonrasında Hangi Belirtilerde Hekime Başvurulmalıdır?
Hekime başvurulması gereken belirtiler; ped dolduracak kadar yoğun, pıhtılı ve durmayan taze kırmızı kanamalar, reçete edilen ağrı kesicilerle geçmeyen şiddetli ve sürekli kasık ağrısı, 38 dereceyi aşan yüksek ateş ve kötü kokulu sarı-yeşil akıntılardır. Bu durumlar olası bir enfeksiyon veya komplikasyon belirtisi taşıdığından vakit kaybedilmeden hekime haber verilmelidir.
Histeroskopi Sonrası Cinsel İlişkiye ve Gebelik Denemelerine Ne Zaman Başlanabilir?
Cinsel ilişkiye ve gebelik denemelerine başlamak için; rahim ağzının kapanıp mikroplara karşı korunması ve içerideki küçük yaraların iyileşmesi amacıyla genellikle 7 ila 10 gün cinsel ilişki (perhiz) önerilmez. Doğal yolla gebelik denemelerine veya tüp bebek embriyo transferine ise, rahim zarının kendini tamamen onardığı bir sonraki adet döngüsünün ardından güvenle başlanabilir.
Ankara Çankaya’da Histeroskopi Sonrası Bulgular ve Varsa Patoloji Sonucu Nasıl Değerlendirilir?
Ankara Çankaya kliniğimizde histeroskopi sonrası değerlendirme; ameliyat sırasında rahim içinden alınan yüksek çözünürlüklü görüntülerin hasta ile şeffaf bir şekilde paylaşılması ve operasyon sırasında çıkarılan parçaların (polip, miyom) laboratuvar (patoloji) sonuçlarının yorumlanmasıyla yapılır. Patoloji raporu doğrultusunda hastalığın iyi/kötü huylu karakteri kesinleşir ve tıbbi yol haritası netleştirilir.
Histeroskopi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular Nelerdir?
1. Histeroskopi ameliyatı ağrılı mıdır?
İşlem genellikle sedasyon (hafif genel anestezi) altında yapıldığı için operasyon anında hiçbir ağrı veya acı hissetmezsiniz. İşlem bittikten sonra uyanma döneminde adet sancısına benzer hafif kramplar hissedilebilir; bu durum basit ağrı kesicilerle kolaylıkla yatıştırılır.
2. Karnımda ameliyat izi kalacak mı?
Kesinlikle hayır. Histeroskopi kapalı bir işlem olup, karnınızda herhangi bir delik açılmaz veya kesi yapılmaz. İşlem doğal vajinal yoldan (rahim ağzından geçilerek) yapıldığı için dışarıdan görünen hiçbir yara izi veya dikiş olmaz.
3. Bakirelere histeroskopi yapılabilir mi?
Histeroskopinin rahim içerisine girebilmesi için vajinal kanal ve kızlık zarının (hymen) geçilmesi gerekir. Bu nedenle bakire olan, daha önce cinsel ilişki yaşamamış hastalara bu işlem kızlık zarına zarar vereceği için tıbben uygulanmamaktadır.
4. Polip ameliyatı sonrası hastalık tekrarlar mı?
Polipler östrojen hormonuna duyarlı yapılar olduğu için, işlemle tamamen temizlense dahi ilerleyen yıllarda hormon dalgalanmalarına bağlı olarak rahim içinde tekrar (nüks) oluşma ihtimalleri belirli bir oranda her zaman mevcuttur.
5. Histeroskopi doğurganlığıma (hamile kalmama) zarar verir mi?
Tam aksine, histeroskopi doğurganlığı koruyan altın standart tedavidir. Eski usul kazıma (kürtaj) işlemlerinin rahim zarına verdiği hasarı vermez; sadece problemli alanı nokta atışıyla temizlediği için hamilelik şansınızı ve bebeğin tutunma ihtimalini artırır.
6. Ameliyat sonrası kanama ne kadar sürer?
İşlemden sonraki ilk birkaç gün lekelenme tarzında pembemsi veya kahverengi kanamalar görülmesi normaldir. Kanamanın miktarı giderek azalır ve genellikle 1 hafta içerisinde tamamen kesilir.
7. Histeroskopi sonrası adet düzenim bozulur mu?
İşlem yumurtalık hormonlarınızı etkilemediği için kalıcı bir adet düzensizliği yapmaz. Ancak rahim içi zarı (endometrium) işleme maruz kaldığı için, o ayki ilk adetinizde birkaç günlük gecikme veya miktarında hafif bir değişiklik yaşanması olağandır.
8. İşlem sonrası ne zaman banyo yapabilirim?
İşlemden 24 saat sonra enfeksiyon riskine dikkat ederek ayakta ılık duş alabilirsiniz. Ancak vajinanın içerisine su gitmemesi için vajinal duş yapmaktan, küvete oturmaktan ve ilk 2-3 hafta denize/havuza girmekten kaçınmalısınız.
9. Histeroskopi miyomları tamamen yok eder mi?
Eğer miyom rahim iç boşluğuna doğru (submüköz) büyümüşse histeroskopiyle kökünden kazınarak başarıyla yok edilir. Ancak rahmin dışına veya derin kas tabakasına yerleşmiş miyomlar bu yöntemle kameranın açısından uzak kaldığı için tedavi edilemez.
10. Adetliyken (regl) histeroskopi yapılır mı?
Adet kanaması devam ederken, rahim içindeki yoğun kan kamerasının görüşünü (vizyonu) engelleyeceği ve doğru teşhis konmasını zorlaştıracağı için histeroskopi işlemi adet döneminde yapılmaz; kanama bittikten hemen sonra planlanır.
11. Ameliyat sonrası işe ne zaman dönebilirim?
Histeroskopi oldukça minimal invaziv (kesisiz) bir işlem olduğu için iyileşme çok hızlıdır. Çoğu hastamız işlemden 1-2 gün sonra rahatlıkla masa başı veya günlük rutin işlerine dönebilmektedir.
12. Çıkarılan parçalar kanser riski taşır mı?
Çıkarılan polip, miyom veya rahim zarı dokularının büyük çoğunluğu iyi huyludur (selimdir). Ancak kesin sonuç için operasyonda alınan tüm parçalar mikroskobik inceleme için patoloji laboratuvarına gönderilir ve nihai tanı bu rapora göre koyulur.
13. Histeroskopi ile tüp bağlama işlemi yapılabilir mi?
Günümüzde tüp bağlama işlemleri (ligasyon) genellikle karından küçük deliklerle girilerek yapılan laparoskopi (kapalı cerrahi) yöntemiyle gerçekleştirilmektedir; histeroskopi daha çok rahim içindeki boşluğu ilgilendiren problemlerde kullanılır.
14. Spirali rahim içine kaçan her kadına histeroskopi şart mıdır?
Eğer ipi kopan spiral özel çubuk aletlerle ultrason eşliğinde çekilemiyorsa veya spiral rahim duvarının kas dokusuna batıp yapışmışsa, rahme zarar vermeden onu güvenle çıkarabilmenin tek güvenilir yolu kameralı histeroskopi yöntemidir.
15. Devlet hastaneleri histeroskopi ameliyatını karşılıyor mu?
Evet. Histeroskopi tıbbi bir teşhis ve tedavi yöntemi (anormal kanama, miyom, kısırlık) olduğu için estetik sınıfa girmez; bu nedenle Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve özel sağlık sigortaları (TSS) tarafından ödeme kapsamına alınmaktadır.
