Ankara Çankaya’da Polikistik Over Sendromu (PKOS) Değerlendirmesi ve Tedavisi
Ankara Çankaya’da Polikistik Over Sendromu (PKOS) tedavisi; üreme çağındaki kadınlarda adet düzensizliği, tüylenme, kilo artışı ve kısırlığa yol açabilen kompleks bir hormonal ve metabolik bozukluğun; hastanın yaşına, gebelik planına ve şikayetlerinin şiddetine göre yaşam tarzı değişiklikleri, insülin dengeleyici ilaçlar ve kişiye özel medikal yöntemlerle kontrol altına alınarak yaşam kalitesinin artırılması sürecidir.
Prof. Dr. Burcu Kısa yönetimindeki kliniğimizde, kadınlar arasında en sık görülen hormonal dengesizlik olan Polikistik Over Sendromunu (PKOS) bir hastalık (kader) olarak değil, yönetilebilir bir yaşam tarzı durumu olarak ele alıyoruz. Ne yazık ki PKOS, internetteki bilgi kirliliği nedeniyle çoğu genç kadında “asla anne olamayacağım” veya “sürekli kilo alacağım” gibi derin kaygılara yol açmaktadır. Oysa doğru tıbbi rehberlik, şefkatli bir takip ve bilimsel tedavi protokolleriyle PKOS tamamen kontrol altına alınabilir. Kliniğimizde, sizi sadece ultrason görüntünüzle değil; metabolizmanız, beslenme alışkanlıklarınız ve ruhsal durumunuzla bir bütün olarak (biyopsikososyal yaklaşımla) değerlendiriyoruz. Amacımız, adet döngünüzü doğal ritmine kavuşturmak, cildinizdeki ve bedeninizdeki hormonal stresi silmek ve Ankara Çankaya’daki konforlu ortamımızda sağlığınızın kontrolünü yeniden sizin ellerinize vermektir.
Polikistik Over Sendromu (PKOS) Nedir ve Hangi Belirtilerle Ortaya Çıkar?
Polikistik Over Sendromu (PKOS); yumurtalıklarda androjen (erkeklik) hormonlarının normalden fazla üretilmesi ve insülin direncinin eşlik etmesiyle karakterize edilen hormonal bir sendromdur. Hastalık genellikle ergenlik döneminde başlar; aylar süren adet gecikmeleri (seyrek adet görme), yüzde ve vücutta erkek tipi tüylenme, inatçı sivilceler (akne), saç dökülmesi ve kilo vermede zorlanma gibi belirgin klinik belirtilerle ortaya çıkar.
Ultrasonda Polikistik Over Görülmesi PKOS Tanısı İçin Yeterli midir?
Hayır, ultrasonda polikistik over görülmesi PKOS tanısı koymak için tek başına yeterli değildir. Birçok sağlıklı kadının yumurtalığında inci kolye gibi dizilmiş küçük kistçikler (polikistik görünüm) bulunabilir ancak bu kişiler sendrom hastası değildir. Gerçek bir PKOS tanısı koyabilmek için bu ultrason görüntüsüne mutlaka adet düzensizliği veya tüylenme/sivilce (androjen yüksekliği) bulgularından en az birinin eşlik etmesi zorunludur.
Ankara Çankaya’da PKOS Tedavisine Başlamadan Önce Neler Değerlendirilir?
Ankara Çankaya kliniğimizde tedaviye başlamadan önce; Prof. Dr. Burcu Kısa tarafından hastanın temel şikayetinin ne olduğu (gebe kalamama mı, tüylenme mi yoksa sadece adet düzensizliği mi) detaylıca dinlenir. Kilo durumu (Vücut Kitle İndeksi), kan şekeri dengesi, ailedeki genetik diyabet öyküsü ve tiroid/prolaktin gibi diğer hormonların durumu incelenerek tamamen kişiye özel bir tedavi rotası çizilir.
Seyrek Adet Görme veya Aylarca Adet Olamama PKOS ile İlişkili Olabilir mi?
Evet, seyrek adet görme veya aylarca adet olamama PKOS’un en temel (majör) bulgularından biridir. PKOS’lu hastalarda hormon dengesizliği (özellikle LH yüksekliği) yumurtanın olgunlaşıp çatlamasını (ovülasyonu) engeller. Yumurtlama gerçekleşmediği için rahim zarı doğal döngüsünü tamamlayamaz ve kanama oluşmaz. Hastalar genellikle yılda 8 kereden daha az adet görürler veya aylarca beklemek zorunda kalırlar.
Tüylenme, Sivilce ve Saç Dökülmesi Birlikte Nasıl Araştırılır?
Tüylenme, sivilce ve saç dökülmesi; tıpta “Hiperandrojenizm” (erkeklik hormonu fazlalığı) başlığı altında birlikte araştırılır. Hastanın çene altı, göbek çevresi ve göğüs uçlarındaki tüylenme skoru (Ferriman-Gallwey) hekim tarafından hesaplanır. Eşzamanlı olarak kanda Serbest Testosteron, DHEA-S ve 17-OH Progesteron düzeylerine bakılarak bu estetik sorunların kaynağının yumurtalıklar mı yoksa böbreküstü bezleri mi olduğu netleştirilir.
Polikistik Over Sendromunda Hangi Kan ve Hormon Testleri İstenir?
PKOS şüphesinde istenen kan ve hormon testleri; adetin tercihen 2. veya 3. günü sabah aç karnına yapılır. Hastadan FSH, LH, Estradiol (E2), Prolaktin ve TSH (Tiroid) testleri istenir. Ayrıca androjen profilini görmek için Serbest ve Total Testosteron; metabolik sağlığı ölçmek için ise Açlık Kan Şekeri, Açlık İnsülini ve Lipid (kolesterol) profili mutlaka istenir.
PKOS ile Benzer Şikâyetlere Neden Olan Hastalıklar Nasıl Ayırt Edilir?
Benzer şikâyetlere neden olan hastalıkların ayırt edilmesi (Ayırıcı Tanı); laboratuvar testleriyle sağlanır. Tiroid bezinin az çalışması (Hipotiroidi) veya süt hormonunun yüksekliği (Hiperprolaktinemi) de PKOS gibi adet gecikmesi yapar. Ayrıca böbreküstü bezinin doğuştan gelen hastalıkları (KAH) ciddi tüylenme yapar. Hekim, kan testlerindeki spesifik belirteçleri inceleyerek sorunun gerçekten PKOS olup olmadığını kesin olarak ayıklar.
| Hastalık / Durum | PKOS ile Ortak Belirtisi | Ayırt Edici Kan Testi / Özellik |
|---|---|---|
| Tiroid Hastalıkları | Adet gecikmesi, kilo alma, saç dökülmesi. | TSH ve Serbest T4 düzeylerindeki bozulmalar. |
| Hiperprolaktinemi | Adet görememe, kısırlık. | Kanda Prolaktin (süt hormonu) yüksekliği ve göğüsten süt gelmesi. |
| Konjenital Adrenal Hiperplazi (KAH) | Aşırı tüylenme, sivilce ve adet bozukluğu. | Kanda 17-OH Progesteron ve DHEA-S seviyelerinde aşırı yükseklik. |
Ergenlik Döneminde PKOS Tanısı Nasıl Değerlendirilir?
Ergenlik döneminde PKOS tanısı; son derece dikkatli ve acele edilmeden değerlendirilir. Genç kızlarda ilk adetten sonraki 2-3 yıl boyunca hormon aksı (beyin-yumurtalık iletişimi) tam olgunlaşmadığı için sivilce, düzensiz adet ve polikistik ultrason görüntüsü fizyolojik (normal) olarak görülebilir. Bu nedenle, uluslararası kılavuzlar ergenlerde kesin PKOS teşhisi koymak için ilk adetin üzerinden en az 8 yıl geçmesini önermektedir.
Fazla Kilosu Olmayan Kişilerde de PKOS Görülebilir mi?
Evet, fazla kilosu olmayan kişilerde de PKOS görülebilir. Tıpta bu duruma “Zayıf PKOS (Lean PCOS)” adı verilir. PKOS hastalarının yaklaşık %20-30’u normal kiloda veya zayıftır. Bu hastalarda klasik obezite olmasa bile sivilce, tüylenme, adet düzensizliği ve gizli (hücresel düzeyde) insülin direnci bulunabilir; bu nedenle zayıf olmak PKOS ihtimalini ortadan kaldırmaz.
Tıbbi Kılavuzlar Işığında Rotterdam PKOS Tanı Kriterleri
“Avrupa İnsan Üremesi ve Embriyolojisi Derneği (ESHRE) ve Amerikan Üreme Tıbbı Derneği (ASRM) tarafından belirlenen ve tüm dünyada altın standart kabul edilen ‘Rotterdam Kriterleri’ne göre, bir hastaya PKOS tanısı konulabilmesi için şu üç kriterden en az ikisinin bulunması tıbben zorunludur: 1) Oligo/Anovülasyon (seyrek adet görme veya hiç yumurtlayamama), 2) Hiperandrojenizm (kanda erkeklik hormonlarının yüksek çıkması veya tüylenme/sivilce gibi klinik belirtilerin olması), 3) Ultrasonografide her bir yumurtalıkta 12 veya daha fazla küçük kist (polikistik yapı) saptanması veya yumurtalık hacminin 10 ml’nin üzerinde olması. Kılavuzlar, sadece polikistik ultrason görünümünün sağlıklı kadınların %25’inde de bulunabildiğini belirterek tek başına tanı aracı olarak kullanılmasını kesinlikle yasaklamaktadır.”
Her PKOS Tanısında İlaç Tedavisi Gerekir mi?
Hayır, her PKOS tanısında ilaç tedavisi gerekmez. Eğer hastanın hafif bir adet düzensizliği varsa ve fazla kiloluysa, sadece diyet ve düzenli egzersizle vücut ağırlığının %5-10’unu vermesi bile insülin direncini kırarak hormonları dengeler ve yumurtlamayı ilaçsız bir şekilde yeniden başlatır. İlaç tedavisi ancak yaşam tarzı değişikliklerinin yetersiz kaldığı inatçı durumlarda devreye girer.
PKOS Tedavisinde Öncelik Adet Düzeni mi, Diğer Şikâyetler mi Olmalıdır?
Tedavide öncelik; tamamen hastanın o anki yaşam evresine ve kişisel beklentilerine göre belirlenir. Eğer hasta bekar ve gençse öncelik adet düzenini sağlamak ve tüylenme/sivilce gibi estetik kaygıları gidermektir. Ancak hasta evli ve çocuk sahibi olmak istiyorsa, tüylenme veya düzenli adet ikinci planda bırakılır ve tedavinin tüm odağı (önceliği) yumurtlamayı sağlayarak gebelik elde etmeye kaydırılır.
Uzun Süre Adet Görmeyenlerde Rahim İç Duvarı Nasıl Takip Edilir?
Uzun süre adet görmeyenlerde rahim iç duvarı (endometrium); mutlaka transvajinal ultrason ile milimetrik olarak ölçülerek takip edilir. PKOS’lu hastalarda aylarca kanama (dökülme) olmaması, östrojenin rahim zarını sürekli kalınlaştırmasına neden olur. Kalınlaşan bu zar ileride rahim kanserine (endometrium kanserine) zemin hazırlayabileceği için, hastaların en az 2-3 ayda bir adet söktürücü ilaçlarla güvenli bir şekilde kanaması (tahliyesi) sağlanmalıdır.
Gebelik Düşünmeyen Kişilerde PKOS Tedavisi Nasıl Planlanır?
Gebelik düşünmeyen kişilerde PKOS tedavisi; rahim zarını korumak ve androjen (erkeklik) hormonlarını baskılamak üzerine planlanır. Bu amaçla en sık kullanılan, altın standart tedavi yöntemi “Doğum Kontrol Hapları”dır. Bu ilaçlar hem adetleri saat gibi düzene sokar, hem rahim kanseri riskini sıfırlar hem de sivilce ve tüylenmeyi içerdiği özel maddelerle (anti-androjenler) başarıyla tedavi eder.
PKOS’a Bağlı Tüylenme ve Sivilceler İçin Hangi Seçenekler Vardır?
Tüylenme ve sivilceler için tedavi seçenekleri; doğum kontrol hapları ve hücre düzeyinde etki eden anti-androjen (erkeklik hormonunu bloke eden) medikal ilaçlardır. Ancak bu ilaçlar sadece “yeni” tüy çıkışını engeller; var olan kalınlaşmış (terminal) kılları dökmez. Bu nedenle medikal tedaviye başladıktan 6 ay sonra Lazer Epilasyon veya İğneli Epilasyon desteği alınması estetik açıdan zorunludur.
İnsülin Direnci ve Kan Şekeri Açısından Hangi Kontroller Yapılır?
İnsülin direnci ve kan şekeri kontrolleri; PKOS’un metabolik altyapısını çözmek için yapılır. Hastadan sabah aç karnına kan alınarak Açlık Şekeri ve Açlık İnsülini düzeyleriyle HOMA-IR (insülin direnci skoru) hesaplanır. Gerekirse Şeker Yükleme Testi (OGTT) yapılarak gizli şeker (prediyabet) olup olmadığı araştırılır ve bu duruma uygun insülin duyarlaştırıcı ilaçlar (Metformin vb.) reçete edilir.
PKOS Tedavisinde Beslenme ve Hareket Alışkanlıkları Nasıl Düzenlenir?
Beslenme ve hareket alışkanlıkları; düşük glisemik indeksli (kan şekerini hızlı yükseltmeyen) Akdeniz tipi beslenme modeliyle düzenlenir. Basit karbonhidratlar (şeker, beyaz un, paketli gıdalar) diyetten tamamen çıkarılarak sebze ve kaliteli protein ağırlıklı beslenmeye geçilir. Aynı zamanda hücrelerin insüline duyarlılığını artırmak için haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş veya kas güçlendirici egzersiz yapılması şarttır.
Kilo Vermekte Zorlanan Kişilere Nasıl Destek Sunulur?
Kilo vermekte zorlanan kişilere; PKOS’un yarattığı dirençli metabolizma göz önüne alınarak multidisipliner (çok yönlü) bir destek sunulur. Hekim tarafından metabolizmayı hızlandıran ve insülin direncini kıran medikal tedaviler (Metformin veya GLP-1 analogları) başlanırken, hasta mutlaka PKOS alanında tecrübeli bir uzman diyetisyene yönlendirilerek katı diyetler yerine sürdürülebilir yaşam tarzı değişimleri öğretilir.
PKOS İçin Kullanılan Takviyeler Hakkında Nelere Dikkat Edilmelidir?
PKOS için kullanılan takviyelerde (supplementler); internetteki her ürüne güvenilmemesi gerektiğine dikkat edilmelidir. Bilimsel olarak PKOS’ta yumurta kalitesini artırdığı ve insülin direncini kırdığı kanıtlanmış en güvenilir takviye Myo-İnositol (B8 vitamini) bileşikleridir. Bunun yanında D Vitamini ve Omega-3 destekleri oldukça faydalıdır. Ancak tüm takviyeler sadece hekim önerisiyle, karaciğer enzimleri kontrol edilerek kullanılmalıdır.
Polikistik Over Sendromu Olan Kişiler Kendiliğinden Gebe Kalabilir mi?
Evet, Polikistik Over Sendromu olan kişiler kesinlikle kendiliğinden gebe kalabilir. PKOS kısırlık (infertilite) demek değildir; sadece yumurtlamanın (ovülasyonun) düzensiz veya seyrek olduğu anlamına gelir. Hastalar geç yumurtladıkları için gebelik elde etme süreleri normal kadınlara göre biraz daha uzun sürebilir; ancak birçoğu kilo kontrolü ve stres yönetimiyle tamamen doğal yollarla anne olabilmektedir.
Gebelik İsteyenlerde Yumurtlama Takibi Nasıl Yapılır?
Gebelik isteyenlerde yumurtlama takibi; adet düzensizliği olduğu için evdeki ovülasyon testleriyle (idrar çubuklarıyla) yapılamaz (yanıltıcı pozitiflik verir). Kliniğimizde, hastaya adetin ilk günlerinde yumurta geliştirici haplar (Letrozol veya Klomifen) verilerek folikül (yumurta) gelişimi ultrasonla milimetrik olarak gün gün izlenir. Yumurta istenen olgunluğa (18-20 mm) ulaştığında “Çatlatma İğnesi” yapılarak doğal ilişki günleri planlanır.
Yumurtlama Tedavisine Rağmen Gebelik Oluşmazsa Hangi Seçenekler Değerlendirilir?
Yumurtlama tedavisine rağmen gebelik oluşmazsa; kadının fallop tüplerinin açık olup olmadığına (HSG Rahim Filmi ile) ve erkek partnerin sperm kalitesine (Spermiyogram ile) mutlaka bakılır. Eğer bu testler normalse ve basit hap/iğne tedavisiyle (ortalama 3-6 ay) sonuç alınamadıysa, bir üst basamak tedavi olan Aşılama (İntrauterin İnseminasyon – IUI) veya Tüp Bebek (IVF) yöntemleri değerlendirilir.
PKOS Olanlarda Gebelik Öncesi Hazırlık Neleri Kapsar?
PKOS olanlarda gebelik öncesi hazırlık; gebelik döneminde artacak olan Gestasyonel Diyabet (Gebelik Şekeri) ve preeklampsi (gebelik zehirlenmesi) risklerini en aza indirmek için yapılır. Gebe kalmadan önce ideal kiloya ulaşılması hedeflenir, insülin direnci ilaçla/diyetle dengelenir ve bebeğin sinir sistemi gelişimi (nöral tüp defektlerini önlemek) için hamilelikten en az 3 ay önce Folik Asit takviyesine başlanır.
Şikâyetler Azalsa da PKOS Kontrollerine Devam Etmek Gerekir mi?
Evet, şikâyetler azalsa da PKOS kontrollerine devam etmek kesinlikle gerekir. PKOS sadece bir üreme veya estetik sorunu değil, ömür boyu süren metabolik bir durumdur. Sivilceleriniz geçse veya adetleriniz düzene girse bile; ilerleyen yaşlarda Tip-2 Diyabet (Şeker hastalığı), yüksek kolesterol ve kalp-damar hastalıkları riski taşıdığınız için yılda en az bir kez rutin jinekolojik ve metabolik check-up yaptırmalısınız.
Ankara Çankaya’da PKOS Tedavisinin Etkisi ve Takip Aralıkları Nasıl Belirlenir?
Ankara Çankaya kliniğimizde PKOS takibi; başlanan tedavi protokolüne göre Prof. Dr. Burcu Kısa tarafından kişiselleştirilerek planlanır. Gebelik amaçlı takipler birkaç günde bir ultrasonla yapılırken; doğum kontrol hapı veya insülin tedavisi başlanan hastalarda ilacın karaciğer ve hormonlar üzerindeki etkisini (adaptasyonunu) görmek için 3. ay ve 6. ayda kan testleriyle klinik kontrol randevuları oluşturulur.
Polikistik Over Sendromu (PKOS) Tedavisi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular Nelerdir?
1. Polikistik Over Sendromu tamamen iyileşir (geçer) mi?
PKOS, genetik altyapısı olan kronik ve metabolik bir durumdur; bu nedenle tıbben “tamamen yok edilmesi” veya “bir hapla kesin iyileşmesi” söz konusu değildir. Ancak doğru beslenme, kilo kontrolü ve medikal tedavilerle PKOS’un tüm yıkıcı belirtileri (adet düzensizliği, sivilce, kısırlık) %100’e yakın oranda silinerek sessiz (uyku) moduna alınabilir.
2. PKOS kansere neden olur mu?
PKOS’un kendisi kanser yapmaz ancak dolaylı bir risk yaratır. PKOS hastalarında yumurtlama olmadığı için aylarca adet görülmez ve rahim içi zarı (endometrium) kalınlaşmaya devam eder. Dökülemeyen bu kalın zar, tedavi edilmez ve yıllarca ihmal edilirse ileri yaşlarda “Endometrium (Rahim) Kanseri” riskini normal popülasyona göre istatistiksel olarak artırır.
3. PKOS olan biri lazer epilasyon yaptırabilir mi?
Evet, yaptırabilir ancak bir şartla: Önce altta yatan hormon bozukluğu (androjen yüksekliği) tıbbi ilaçlarla baskılanmalıdır. Hormon tedavisi alınmadan başlanan lazer epilasyon seansları tamamen boşa gidecek, epilasyon sonrası yeni tüyler çok hızlı bir şekilde geri çıkacaktır. Doğru sıralama; önce doktor tedavisi, sonra lazer epilasyondur.
4. Doğum kontrol hapları PKOS’ta kısırlık yapar mı?
Kesinlikle yapmaz. Doğum kontrol hapları PKOS’lu kadınlarda kısırlık yapmak bir yana, rahim zarını koruduğu ve yumurtalıkları dinlendirdiği için gelecekteki doğurganlığı arttırabilir. İlacı bıraktığınız andan itibaren (genellikle ilk ay içinde) doğurganlık (yumurtlama) yeteneğiniz ilaca başlamadan önceki doğal haline hızla geri döner.
5. Yumurtalıktaki bu kistler ameliyatla (patlatılarak) alınır mı?
Hayır. PKOS’taki kistler (folliküller) ameliyatlık büyük içi sıvı dolu patolojik kitleler değildir; onlar sadece hormon düzensizliği nedeniyle çatlayamamış milimetrik (2-5 mm) yumurta hücreleridir. Günümüzde bu kistlere cerrahi müdahale (lazerle delme/drilling vb.) çok nadir, sadece en dirençli tüp bebek vakalarında başvurulan son çaredir.
6. PKOS’ta soğan kürü işe yarar mı?
Halk arasında çok yaygın olsa da, soğan suyunun PKOS’taki insülin direncini kırdığına veya androjen hormonlarını düşürdüğüne dair kanıta dayalı hiçbir bilimsel ve klinik veri yoktur. Hastalar bitkisel kürlere güvenip asıl medikal tedaviyi ertelediklerinde hastalık ilerlemekte ve tüylenme/kilo sorunları içinden çıkılmaz bir hal almaktadır.
7. Sadece karbonhidratı kesmek PKOS’u geçirir mi?
Şekeri ve beyaz unu (basit karbonhidratları) kesmek, PKOS’un temel nedeni olan insülin direncini kırmada tedavinin en güçlü ve en önemli silahıdır. İlaç kullanmadan sadece bu diyetle şikayetlerinden kurtulan hasta sayısı çok fazladır. Ancak tamamen “geçirmez”, diyeti bozduğunuzda hastalık ve şikayetler kısa sürede geri dönecektir.
8. Şeker ilacı (Metformin) PKOS’ta neden veriliyor?
Metformin aslında bir diyabet (şeker) ilacıdır. Ancak PKOS’un temelinde hücrelerin insüline direnç göstermesi yatar. Metformin, hücrelerin insülin duyarlılığını artırarak kan şekerini dengeler, androjen (erkeklik) hormonu üretimini baskılar, kilo vermeyi kolaylaştırır ve yumurtlamanın yeniden başlamasına (adetlerin düzelmesine) yardımcı olur.
9. PKOS cinsel isteksizlik yapar mı?
Biyolojik olarak PKOS cinsel isteği düşürmez (hatta artan testosteron nedeniyle libido bazen daha yüksek olabilir). Ancak PKOS’un yarattığı aşırı kilo, sivilce ve tüylenme gibi estetik sorunlar kadının kendi bedeniyle barışık olmasını engeller. Bu özgüven kaybı ve psikolojik stres (depresyon), dolaylı yoldan şiddetli cinsel isteksizliğe neden olabilir.
10. Genç kızlarda sivilce tedavisi için hemen PKOS ilacı başlanmalı mı?
Hayır. Ergenlik döneminde sivilce oldukça yaygın bir dermatolojik sorundur ve her sivilce PKOS demek değildir. Eğer sivilceye adet düzensizliği (yılda 4-5 kez adet görme) ve aşırı erkek tipi tüylenme eşlik ediyorsa, cildiye uzmanı ile jinekolog ortaklaşa çalışarak hormon düzenleyici (PKOS) ilaçlarını reçete etmelidir.
11. PKOS olan biri menopoza daha geç mi girer?
Evet, bu PKOS’un nadir avantajlarından biridir. PKOS’lu kadınların yumurtalıklarında normalden çok daha fazla yumurta taslağı (folikül/rezerv) bulunur. Genetik olarak yumurta sayıları fazla olduğu için, bilimsel çalışmalar PKOS’lu kadınların normal popülasyona göre menopoza ortalama 2 ila 3 yıl daha geç girdiklerini göstermektedir.
12. Çatlatma iğnesi ile ikiz gebelik riski artar mı?
PKOS hastalarında gebelik elde etmek için kullanılan yumurta büyütücü haplar ve çatlatma iğneleri (ovülasyon indüksiyonu) uygulandığında, bazen birden fazla yumurta aynı anda olgunlaşıp çatlayabilir. Bu durum, doğal yollarla gebe kalanlara kıyasla çoğul (ikiz veya üçüz) gebelik riskini istatistiksel olarak hafif oranda (%5-8) artırmaktadır.
13. PKOS’lu annenin kızı da PKOS olur mu?
PKOS’un kesin olarak kanıtlanmış genetik bir geçişi vardır. Annesinde veya kız kardeşinde PKOS (veya insülin direnci/diyabet) öyküsü olan genç kızların, genetik yatkınlık nedeniyle bu sendromu geliştirme riski diğer kadınlara göre anlamlı ölçüde daha yüksektir. Bu nedenle erken yaşta beslenme eğitimine başlanması koruyucudur.
14. PKOS saç dökülmesini kalıcı (kellik) yapar mı?
PKOS’taki yüksek erkeklik hormonu (androjen) seviyeleri, tıpkı erkeklerde olduğu gibi şakaklardan ve tepe bölgesinden (androjenik alopesi) saç dökülmesine neden olabilir. Erken müdahale edilip hormonlar dengelendiğinde dökülme durur ve saçlar toparlar. Ancak yıllarca tedavisiz kalırsa, kıl kökleri tamamen ölerek o bölgede kalıcı seyrelmeye (kelliğe) yol açabilir.
15. PKOS tanı ve tedavilerini devlet hastanesi (SGK) karşılıyor mu?
Evet. Polikistik Over Sendromu kadının üreme, hormon ve metabolik sağlığını (diyabet, kalp) bozan ciddi bir tıbbi hastalık olduğu için; teşhis amaçlı yapılan hormon kan testleri, jinekolojik ultrason işlemleri ve reçete edilen doğum kontrol/insülin ilaçları devlet hastanelerinde SGK kapsamında karşılanmaktadır.
